در حال بارگذاری ...
یادداشت صفرعلی اوجانی پیشکسوت تئاتر مازندران

خواندن نمایشنامه بمثابه رمان

دردنیای امروزکه نیازبه ارتباط باجهان بدون مرز، بیش از بیش احساس می شود،هنرنمایش می تواند ،باخلاقیت هنرمندان کشور، اعم ازسرگرم سازی ،آموزش وبه حرکت در آوردن اندیشه وبرقراری ارتباط، وظیفه این امر مهم را به عهده بگیرد. قبل ازویروس کرونا ،ما در سالن های تیاتربرای تماشای نمایش گرد هم می آمدیم تا بقولی، باهم بگرییم وبخاطر بسپاریم ،بخندیم ،بیاندیشیم ، بیاموزیم وبیاموزانیم وبیش از همه با تخیل خویش خلق کنیم .

به گزارش خبر نگار ایران تئاتر از مازندران، صفرعلی اوجانی درباب این روز های تئاتر مازندران نوشته ایی را به انجمن هنرهای نمایشی مازندران ارسال کردند. در بخشی از این یاداشت آمده است:
دردنیای امروزکه نیازبه ارتباط باجهان بدون مرز، بیش از بیش احساس می شود،هنرنمایش می تواند ،باخلاقیت هنرمندان کشور، اعم ازسرگرم سازی ،آموزش وبه حرکت در آوردن اندیشه وبرقراری ارتباط، وظیفه این امر مهم را به عهده بگیرد.
قبل ازویروس کرونا ،ما در سالن های تیاتربرای تماشای نمایش گرد هم می آمدیم تا بقولی، باهم بگرییم وبخاطر بسپاریم ،بخندیم ،بیاندیشیم ، بیاموزیم وبیاموزانیم وبیش از همه با تخیل خویش خلق کنیم . کنار هم می نشستیم تا در برابر شگردها وتردستیهای فنی نمایش ،شگفت زده شده وبه رویا فروبرویم ،اما به یکباره کرونا این جشن خلق شگفت آورقابلیتهایمان را ، ازما گرفت !حالا که سالن های نمایشی مان سوت وکورند و شده اند کلبه احزان، چه باید کرد؟
پیشنهاد من بعنوان یک علاقمند به هنر نمایش که حالا بابیش ازچهاردهه ، دستی ازنزدیک برآتش تاتر دارم، این است که ( نمایشنامه بخوانیم ) به همان سبک وسیاقی که داستان ورمان می خوانیم،البته با یکی دوتا امّا و اگرهای ادبی، چرا که خواندن نمایشنامه با خواندن دیگر متون ادبی متفاوت است ،زیرا که یک نمایشنامه نویس متن ادبی اش را برخلاف رمان بصورت یک اثرخودکفا تمام وکمال نمی نویسد ،یعنی غایت این اثر ادبی که نویسنده خلق کرده نیاز به یک تجربه دست جمعی دارد تا تامین شود.
هسته اصلی یک اجرای نمایش ،که همان متن است توسط نمایشنامه نویس خلق شده است ،اما این مکالمات دراماتیک نیاز به یک گروه هنرمند اعم از بازیگر ،کارگردان ،طراح صحنه ولباس وگریمور دارد تا آنرا برصحنه تاتر جان ببخشد ،مضافا باینکه مدیر صحنه ،کارگردان ،موزیسین برای موزیک متن نمایش ،متخصصین نور وصدا هم نیاز است .
توجه کردید، برای اینکه یک متن نمایشیی تبدیل به یک اجرای صحنه ای بشود ،یک لشکر می خواهد که با خواندن صرف نمایشنامه افاقه نمی کند .
در حالی که انواع ادبیات روایتی همانند رمان برقوه تخیل یک خواننده متکی است ولی یک نمایشنامه بعد ازخلق متن نگاه بسوی یاری هنرمندان برشمرده فوق دارد .
اما من خیلی ناامیدتان نمی کنم ،وعلاقمندم که شما هم از خواندن نمایشنامه بسان رمان لذت ببرید، واین البته مستلزم این است که قوه تخیّلتان را صحنه تاتر کنید ،ومی دانم که بسیاری از شما که طرف صحبت من هستید، کما بیش اهل کتاب ،سینما وتاتر هستید وافرادی که نمایشهای زیادی روی صحنه دیده اند ضمن درک مطالب گفته شده ،اطمینان دارم که لذت بیشتری خواهند برد .
از تجربه هایم برایتان درنمایشنامه خوانی می گویم :
هرگاه که قصد می کردم یک نمایشنامه ایرانی بخوانم ،برای درک بهتر ازجغرافیای نمایشنامه یک سرک به محل تولد نویسنده می کشیدم ،بطور مثال اگر قراربود از آثار اکبر رادی ، نمایشنامه ای را بخوانم ،به زندگی وآداب ورسوم مردمان خطه گیلان سرک می کشیدم، ویا اگرقصدمی کردم نمایشنامه های سه گانه (یرما)،(عروسی خون )،(خانه برناردآلبا ) اثر (فدریکوگارسیا لورکا ) نمایشنامه نویس اسپانیایی را بخوانم ، برای آشنایی بیشتر با نوع زندگی مردمی که (لورکا) مطرح کرده اززادگاهش اطلاعاتی ولواندک کسب می کردم .
اگر بدانید خواندن نمایشنامه های (مرغ دریایی) ،(باغ آلبالو) و(دایی وانیا) نوشته (آنتون چخوف ) روسی، چه لذتبخش وقدرتمند است ! البته و صد البته نباید فراموش کنیم که این چند مورد برشمرده ، یک مشت نمونه خرواراست .
گروهی نمایشنامه را سخت ترین نوع ادبیات برای خوانش می دانند و در مقابل هستند گروه هایی که چون میزان درک شان از متن نمایشنامه بواسطه سابقه ذهنی وتخیل بیشتری که دارند ،نمایشنامه را آسانترین نوع ادبیات برای خواندن می پندارند،واستدلالشان هم این است که در هنگام خواندن متن نمایشنامه قدرت تجسم شان را از آنچه نمایشنامه نویس مَدِنظرش بوده بالا برده اند،یعنی اینکه با نویسنده در جان بخشیدن به دنیایی که او خلق کرده است همکاری وهمدلی می کنند .
درست است که نمایشنامه در مقایسه با رمان کُدهای کمتری به خواننده می دهد ،اما در خوانش نمایشنامه ،خواننده فرصت دارد که میزانسن ها وصحنه ها را مطابق سلیقه ودلخواه خودش بازسازی وخلق کند ،وازآنجایی که کار نیکو کردن از پر کردن است ،لذا هرچه بیشتر نمایشنامه بخوانیم ،انجام این امر سهل الحصول تراست .
یکی از اصلی ترین تفاوتهای رمان با نمایشنامه این است که رمان نویس در طول داستانی که در قالب رمان برای ما بیان می کند باندازه کافی وقت دارد که شخصیت هایی را که خلق می کند به ما معرفی کند ،اما نمایشنامه نویس در این مورد دست وبالش بسته است ،حدود یکساعت تادوساعت وقت دارد تا شخصیت های نمایش اش را بشناساند.
خلاصه اینکه دنیای نمایشنامه دنیای شگفت انگیزی است که حقایق انسانی واجتماعی را از میان قلب هایمان ،از میان اندیشه واز میان جسم وجانمان عبور می دهد وبطرزی زیبا ودرخشان والبته اسرارآمیز،به اجبار ما ودنیای کرونایی مارا سرشار می کند .
چرا نشسته اید ؟ ازهمین الان شروع کنید، مثلا :نمایشنامه ای ازاکبر رادی(لبخند باشکوه آقای گیل) یادکترغلامحسن ساعدی بانمایشنامه (چوب بدستهای ورزیل ) وچه می دانم از یاسمینا رضا نمایشنامه نویس فرانسویِ ایرانی تبار بانمایشنامه (خدای کشتار) و...نوش جانتان ،حالشو ببرید.
 
صفرعلی اوجانی
تنکابن – زمستان 99




مطالب مرتبط

طی حکمی از سوی مسئول سازمان بسیج هنرمندان سپاه مازندران

یاسر محمودی دبیر جشنواره تئاتر بسیج استان مازندران شد
طی حکمی از سوی مسئول سازمان بسیج هنرمندان سپاه مازندران

یاسر محمودی دبیر جشنواره تئاتر بسیج استان مازندران شد

حمیدرضا هراسانی مسئول سازمان بسیج هنرمندان مازندران گفت با اینکه جشنواره در سال‌های گذشته در دو بخش خیابانی و صحنه‌ای برگزار شد، این جشنواره در سال جاری با شیوع کرونا در بخش خیابانی برگزار می‌شود.

|

روابط عمومی انجمن هنرهای نمایشی استان مازندران خبر داد

نمایش لوتی های محل در رامسر به صحنه رفت
روابط عمومی انجمن هنرهای نمایشی استان مازندران خبر داد

نمایش لوتی های محل در رامسر به صحنه رفت

نمایش لوتی های محل به کارگردانی رسول اسماعیل زاده با حمایت موسسه فرهنگی و هنری شمیم معرفت رامسر و همکاری انجمن هنرهای نمایشی شهرستان رامسر و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی در ایام نوروز به مدت شش روز و شش سانس اجرا در سالن شهید سلیمان نژاد رامسر با رعایت پرتکل های بهداشتی به اجرا ...

|

تازه ترین اثر تئاتر معاصر تنکابن

پرتاب شدگی به گسست صحنه رفت
تازه ترین اثر تئاتر معاصر تنکابن

پرتاب شدگی به گسست صحنه رفت

چیدمان اجرایی ایده و طرح رکسانا نجف، به کارگردانی فراز فلاح نژاد، از تاریخ بیست و هفتم مهر تا تاریخ هفتم آبان‏ماه سال جاری برای اجرا در شهر تنکابن پروانه‏ ی اجرای عمومی گرفته و اجرای این اثر در سالن بلک‏ باکس مجتمع فرهنگ و ارشاد اسلامی در پارک مادر تنکابن از روز سه ‏شنبه ...

|

گفت و گو با مجید شعاعی به بهانه اجرا نمایش «ترس و لرز»

لالایی مرحمی برای زنان سوخته
گفت و گو با مجید شعاعی به بهانه اجرا نمایش «ترس و لرز»

لالایی مرحمی برای زنان سوخته

نمایش «ترس و لرز» با موضوع خشونت علیه زنان به نویسندگی مریم زرینی و کارگردانی کارگردان‌: مجید شعاعی تازه ترین اثر آموزشگاه هنرهای نمایشی ماسک 26 مهرماه به روی صحنه رفت . ترس و لرز روایت هولناک از اتفاقیست که در تاریکی رقم می‌خورد .

|

نظرات کاربران